Kunststoffen met vormgeheugen

Uit Technotheek
Versie door Gea (Overleg | bijdragen) op 22 jun 2012 om 20:13
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Ga naar: navigatie, zoeken
Kunststoffen met vormgeheugen
Kunststoffenmetvormgeheugen.jpg
Eigenschappen
Categorie: Materialen
Handelsnamen: Veriflextm
Originele auteur: Berber Vos en Maaike van den Ende
Jaar: 2009
Wikipedia link: Shape-memory polymer

Inhoud

Beschrijving

Kunststof met vormgeheugen kan van vormveranderen onder inlvoed van temperatuur, licht, elektriciteit, magnetisme en ph. Deze infopagina is beperkt tot kunststoffen met vormgeheugen die veranderen door temperatuur, van de andere mogelijkheden is nog weinig bekend. De werking gaat als volgt: vewarm de shape memory polymer tot zijn Tg, dit is 103 °C. Bij deze tempratuur verandert de kunststof van vaste toestand in een elastische toestand. In deze elastische toestand kan het kunststof van vormveranderen. Zodra het kunststof is afgekoeld, blijft deze in de vorm waarin het verwamd is. Als het opnieuw verwarmd wordt, gaat het weer terug naar zijn oorspronkelijke toestand. Dit kan herhaald worden en het materiaal gaat altijd terug naar zijn oorspronkelijk toestand. De oorspronkelijke toestand wordt bepaald in welke vorm het is uitgehard. Dat de kunststof van vorm kan veranderen komt door de cross-links. Normaal gesproken heeft een thermplast geen cross-links, kunststof met vormgeheugen echter wel. Ze hebben echter wel minder cross-links dan thermoharders. Door het verwarmen en afkoelen deformeren de cross-links. Als ze opnieuw verwarmd worden, gaan ze terug naar de cross-links die ze eerst vormden. Bij veriflex kunnen andere materialen toegevoegd worden, zodat het materiaal andere eigenschappen krijgt. Er zijn enkele standaard matrixen in omloop:

  • Veritex:

Veritx is een matrix van onder andere veriflex.

  • Essemplex:

Essemplex is een nieuw thermoplastic shape memory polymer in ontwikeling. Het grootste voordeel hiervan is dat het kan worden vervormd bij 34 of 43 graden (er zijn twee soorten).

  • Rec’Repair:

Dit is een composiet. Het is vrij rubberachtig, goed vervormbaar en aan 1 kant zelfklevend. Dit werkt op veel materialen.

  • Rubbn’Repair:

Dit is vergelijkbaar met Rec’Repair alleen is dit meer bedoeld voor auto’s en zal het niet werken bij alle materialen. Bovendien is het sterker.

Eigenschappen

Tabel klittenband.jpg
(a) In combinatie met: 208 loop / 800 loop (b) 170 op 250 paddenstoelen per inch / 250 op 400 paddenstoelen per inch (Uitgebreidere informatie: http://www.capatex.com/hl_web/techinfo/techinfo_index.htm )

Leveringsvormen

  • Hook & loop - Standaard klittenband
Dual side - Dubbelzijdige strip, één kant haken andere kant lussen
2-in-1 - Haken en lussen aan zelfde zijde, hecht aan zichzelf maar minder sterk
  • Hook & loop (nylon) - Minder sterk, vaker hersluitbaar
  • Hook & velours - Minder sterk, plattere verbinding
  • Grippers - Geëxtrudeerde haken, sterker, minder vaak hersluitbaar
  • Mushroom - Spuitgegoten paddestoeltjes, heel sterk, dik, minder vaak hersluitbaar
  • Dual Lock - Spuitgegoten paddestoeltjes, zeer sterk, niet rechtstandig losneembaar
  • Metaklett - Metalen klitteband, zeer hittebestendig, zeer dun, nog in ontwikkeling

Be- en verwerkingstechnieken

Bewerken

Knippen/snijden - Alle soorten m.u.v. metaklett

Verwerken

  • Naaien
Hook&loop
Hook&velours
  • Verlijmen
Hook&loop
Hook&velours
Dual Lock
Mushrooms
Grippers
  • In mould
Grippers
  • Lassen/klinken
Metaklett

Toepassingen

Een medische toepassing van klittenband

Vanwege de grote voordelen van klittenband wordt het verwerkt in heel veel verschillende producten waar een tijdelijke sluiting nodig is. Omdat het bijna onmogelijk is om alle toepassingen te noteren valt er enkel een selectie van categorieeën te melden.

  • Kleding

Klittenband vervangt in vele kledingingstukken en schoenen vaak de knopen, veters en ritsen. Klittenband wordt ook gebruikt in aangepaste kleding voor ouderen, mensen met fysieke problemen.

  • Autoindustrie en luchtvaart

De auto- en luchtvaartindustrie maakt vooral gebruik van klittenband in het interieur (bijvoorbeeld bekleding van stoelen of de vloer).

  • Medisch

Vanwege het makkelijk openen en sluiten van het klittenband wordt het vaak toegepast op medisch gebied. In bijvoorbeeld bandages, protheses of orthopedische schoenen zit vaak klittenband verwerkt.

  • Leger

Ook wordt klittenband voor militaite doeleindes gebruikt. Het wordt zoal verwerkt in de uniforms. Omdat dit ongewenst geluid veroorzaakt is er een nieuw klittenband ontworpen dat het geluid met 95% verminderd. Verdere informatie hierover is geheim.

  • Ruimteindustrie

Klittenband wordt verwerkt in de ruimtepakken, maar wordt ook gebruikt om apparatuur in het ruimteschip te bevestigen.

  • Bouw

De bouw maakt gebruik van klittenband om bijvoorbeeld de dak en gevel-beplating te bevestigen/

  • Bundelen

Klittenband wordt veelal gebruikt om voorwerpen te bundelen. Dit kan uiteenlopen van elektriciteitskabels tot planten.
Naast deze toepassingen zijn er dus nog vele anderen.

Voordelen

Klittenband biedt als sluiting vele voordelen. Daarom is het een goed alternatief voor andere sluitingstechnieken. De voordelen van klittenband op een rijtje:

  • Klittenband is hersluitbaar. De verbinding kan losgetrokken worden en weer opnieuw gebruikt worden.
  • Klittenband is eenvoudig te gebruiken. Vaak kan het verbinden en loshalen van de beide zijden handmatig en zonder te veel kracht te hoeven zetten gebeuren.
  • Het gebruik van klittenband is snel. Men hoeft enkel beide zijden op elkaar te drukken of los te trekken. Geen gepruts met veters of knopen e.d.
  • Klittenband kan zich op maat aanpassen.. De haak en luszijde kunnen op elke willekeurige plek op elkaar worden vastgedrukt.
  • Klittenband is onderhoudsvrij.
  • Klittenband is veilig. Dus klittenband is ook in producten voor kinderen makkelijk toepasbaar.
  • Goedkoop.
  • Licht.
  • Vaak bestand tegen hoge temperaturen.
  • Makkelijk te verwerken.
  • Klittenband maakt geluid. Zo kan het scheurende geluid bij het lostrekken tegen zakkenrollers helpen.

Nadelen

Toch zitten er ook nadelen aan klittenband:

  • Klittenband verzameld vuil en stof. Klittenband heeft de neiging haar, stof en vuil te verzamelen. Dit kan de verbinding hinderen.
  • De sluiting van klittenband kan minder sterk worden na langer gebruik. De haakjes kunnen afbreken of zich strekken en de lusjes kunnen worden uitgetrokken en uiteindelijk breken.
  • Klittenband kan schade aanbrengen. Klittenband hecht zich aan sommige materialen, zoals sokken of truien, die schade kunnen oplopen bij het losmaken. Dit probleem komt enkel voor bij klittenband in combinatie met materialen die kleine lusjes bevatten.
  • Klittenband neemt vocht op. Als klittenband dicht op de huid zit kan het transpiratievocht opnemen. Wanneer dit niet gewassen wordt kan dit gaan stinken.
  • Klittenband maakt geluid. Het scheurende geluid bij het lostrekken maakt klittenband ongeschikt voor sommige toepassingen, zoals militaire kleding, waarbij het noodzakelijk is om geluidloos te werken.

Milieuaspecten

Klittenband is enkel al milieuvriendelijk omdat het in sommige gevallen de milieuonvriendelijke lijm of andere milieuonvriedelijke verbindingsmiddelen kan vervangen. Daarnaast heeft het een lang levensduur en hoeft niet vaak vervangen te worden. Klittenband van het merk Velcro wordt getest volgens de Oeko-tex standaard. Oeko-tex eist van het klittenband een maximale hoeveelheid chemische stoffen. Als kanttekening kan er wel gezegd worden dat misschien niet alle merken klittenband worden getest.

Leveranciers en kenniscentra

Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Hulpmiddelen