Brocheren

Uit Technotheek
Ga naar: navigatie, zoeken
Brocheren
Brocheren.jpg
Eigenschappen
Categorie: Technieken
Originele auteur: Alex Wesselink en Han Slob
Jaar: 2010
Wikipedia link: Bookbinding

Inhoud

Beschrijving

Brocheren is het inbinden van pagina’s in katernen met een zachte kaft. Dit kan op drie verschillende manieren: nieten, lijmen of naaien. Daarnaast bestaat er het boekbinden, dit is het inbinden van pagina’s in katernen met een harde kaft (dat is dus geen brocheren!). Dit verschil is een kwestie van terminologie. Voor industrieel ontwerpers is het niet relevant de precieze techniek te leren, maar vooral te weten wat het is, wat je er mee kunt en wat je moet doen als je iets wilt laten inbinden.

Proces

Bij brocheren begin je met katernen zoals deze bij de drukker vandaan komen. Als je iets naar de drukker stuurt, drukt deze dit op een groot vel (A0 of groter), waarna dit grote vel gevouwen wordt tot een katern. Hierbij komen de pagina’s goed tegenover elkaar te liggen. Met deze katernen kun je naar de binder. Bij de binder zijn er drie methoden, nieten, lijmen en naaien.

Nieten

Bij geniet brocheren worden er in het midden van het katern door de rug één of meerdere nietjes geplaatst (twee is gebruikelijk). Hierna worden de katernen bijgesneden tot het gewenste formaat.

Lijmen

Bij gelijmd brocheren worden de katernen gestapeld. Hierna kan men kiezen of men de ruggen nog wil frezen, voor betere hechting, of dat men direct de kaft er op lijmt. De kaft moet apart aangeleverd worden, en gerild (voor gevouwen) zijn voordat je gaat lijmen. Na het lijmen worden de randen bijgesneden naar het uiteindelijke formaat.

Naaien

Genaaid brocheren tot slot, is iets afwijkend. Ook hier begin je met de gevouwen katernen, deze ga je vervolgens op een speciaal soort naaimachine spannen om in te naaien. Hier zijn meerdere steken voor, de meest algemene steek is naamloos (deze zou je ‘brocheersteek’ kunnen noemen). Met andere steken, zoals de Singersteek (garen zichtbaar op de voorkant) en Cahiersteek (alleen geschikt voor één katern), kun je een bijzonder resultaat bereiken. Nadat alle katernen aan elkaar vast zitten, snij je het pakketje los van de naaimachine. Hierna kun je het in lijmen met een zachte, gerilde kaft. Tot slot moet je ook dit bijsnijden. N.B. Let er op dat je de vezelrichting in je papier parallel langs de rug van het boek hebt lopen. Als je dit niet hebt, komen er lelijke bobbels in je papier en begint het te trekken en vervormen.

Gereedschap

Brocheren is mogelijk met de hand, wat je hierbij nodig hebt varieert per techniek. Hiervoor zijn in elke stadbibliotheek en vele boekhandels prima handleidingen beschikbaar. Voor kleine oplagen (1 tot 500 stuks) kun je naar een lokale semi-machinale boekbinderij. Hier gebeurt een deel van het werk nog met de hand, ondersteund door machines (voor naaien, vouwen, rillen, lijmen en snijden). Voor grotere oplagen zijn er grotere boekbinderijen die het volledige proces geautomatiseerd kunnen uitvoeren. Hierbij moet één keer het proces beschreven worden in een computer, en hierna gaan de apparaten draaien en maken zo soms wel oplages van honderd duizenden stuks.

Materialen

  • Bedrukt papier, gevouwen in katernen
  • Garen, geschikt voor boekbinden
  • Lijm: Hotmelt of PUR

Toepassingen

Brocheren is geschikt voor alles waarbij je papier permanent samen zou willen houden. Boeken, verslagen, folders of ander soort drukwerk kun je naar een binder brengen. Dit hoeft niet per sé in katernen, je kunt ook losse pagina’s lijmen. Dit is echter wel minder degelijk dan katernen. Dit hoeft niet veel te kosten, voor enkele stuks kost het een paar euro per exemplaar.

Voordelen

Ten opzichte van andere manieren om papier bij elkaar te houden:

  • Steviger
  • Scheurt niet uit
  • Pagina’s blijven beter beschermd

Nadelen

  • Duurder
  • Het kost meer moeite

Milieuaspecten

Brocheren heeft weinig effect op het milieu. Papier wordt al erg goed gerecycled. Hotmelt is een biopolymeer, en biologisch afbreekbaar. PUR lijm is erg synthetisch, en milieuonvriendelijk. Als je dit gebruikt is je boek niet meer recyclebaar, dus lijm met hotmelt!

Leveranciers en kenniscentra

In elke grotere stad zit vaak wel een boekbinder. Als je het zelf wil doen zijn er in de bibliotheek of op internet legio handleidingen te vinden.

Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Hulpmiddelen