Fabricage van schoenen

Uit Technotheek
Ga naar: navigatie, zoeken
Fabricage van schoenen
Schoenen zwart.jpg
Eigenschappen
Categorie: Technieken
Originele auteur: Martina Schulze en Julia Schmalzbauer
Jaar: 2011
Wikipedia link: Shoe

Inhoud

Beschrijving

Het thema fabricage van schoenen kan van verschillende kanten worden beschouwd. Wij hebben ervoor gekozen een bedrijf te bezoeken en aan de hand van dit bedrijf het fabricageproces van schoenen uit te leggen. In het bedrijf “Schuh Merkel” worden vooral mocassins geproduceerd. Tijdens de fabricage hiervan wordt bijna alles met de hand gemaakt en verwerkt. Aan de hand van deze schoenen zullen op de volgende bladzijdes alle stappen worden uitgelegd.

Proces

Modelafdeling

Modelafdeling

Het ontwerpen van een model Stappen:

  • Ontwerpen
  • Model uitwerken
  • Prototype maken en testen
  • Model verbeteren en verder uitwerken

In deze eerste stap wordt een model gemaakt van een schoen die later in productie gaat. Hierbij zijn de ontwerpers beperkt wat vormgeving betreft omdat de grondmodellen en de daarbij horende maten voor schoenen sinds de 19e eeuw vaststaan.

Materiaalkeuze

Daarna moet geschikt leer worden gekozen. Het bedrijf “Schuh merkel” koopt niet bij een leverancier, maar bij een groothandel. Het nadeel hiervan is dat zij hierdoor weinig keuzemogelijkheden hebben. Dit bedrijf koopt alleen leer, maar er kan ook kunstleer of kunststof worden gebruikt. Daarbij wordt naar de kleur, de dikte en de kwaliteit gekeken. Voor schoenen zijn drie soorten leer geschikt: gladleer, nubokleer en veloursleer. Voor één mocassin zijn drie voet leer nodig (1 voet = 300mm * 300mm). Bij de massaproductie kan alles makkelijker en ook goedkoper omdat ze direct bij een leverancier kunnen bestellen. Zo is hun keuzemogelijkheid groter wat kleur en oppervlaktestructuur betreft.

Ponsen

Ponsen

Het materiaal moet nu in de juiste vorm worden gebracht. Hierbij is het van belang dat het leer goed op fouten wordt gecontroleerd. In totaal worden vier onderdelen geponst voor een schoen:

  1. De spiegel/neus
  2. Het onderste deel
  3. De vouwrand
  4. De achterkant van de schoen

Elk onderdeel wordt twee keer geponst, voor de buitenkant en de voering.

Bewerkingen van onderdelen

Splijten

In de volgende stappen wordt uitgelegd hoe deze onderdelen tot een overschoen worden gemaakt

  • Splijten (zie afbeelding): Met behulp van een splijtmachine wordt de dikte van de vouwrand, soms ook de achterkant van de schoen gereduceerd om het leer makkelijker te kunnen vouwen en te naaien
  • Lijmen: Een een-componenten lijm verbindt de onderdelen van de buitenkant en voering.
  • Ponsen: De aan elkaar gelijmde onderdelen worden nu nog een keer in de juiste vorm geponst om een zuivere kant te creëren. Ook worden in deze stap de gaten geponst voor het naaien.
Slijpen
  • Slijpen (zie afbeelding):: Door middel van het slijpproces wordt er weer materiaal afgehaald, meestal van de voering, maar in dit geval schuin, om het materiaal makkelijker te kunnen vouwen.
Naaien
  • Naaien (zie afbeelding): Na deze bewerkingsstappen kunnen alle onderdelen makkelijk aan elkaar genaaid worden. Een nog niet vormvaste overschoen ontstaat.Tijdens het naaiproces wordt een tas aan de achterkant van de overschoen gemaakt waar een versterking uit vezels geplaatst kan worden.
Versterking
  • Versterking van de achterkant van de overschoen (zie afbeelding): De achterkant van de overschoen is nog steeds te zacht. In elke schoen zit een versterking van vezels. Deze vezels worden in caoutchouc gedompeld en vervolgens gedroogd. Daarna wordt de versterking in de tas geplaatst. Een machine verwarmt de achterkant van de schoen waardoor het caoutchouc in een viskeuze toestand wordt gebracht. Zo verbinden alle materialen zich en worden hierdoor versterkt.
  • Overschoen op leest spannen en knijpen: De achterkant is nu stevig genoeg om comfortabel op te kunnen lopen maar de rest van de overschoen zou zich nu nog niet goed genoeg aan de voet kunnen aanpassen. Daarom wordt de overschoen over een leest getrokken. Een binnenzool uit karton wordt door middel van spijkertjes aangebracht.
  • Bedampen: Het geheel komt in een oven, waar hete stoom (120 graden) het leer in de vorm van de leest brengt.

Zool

Zool

Na deze stappen is een overschoen ontstaan die vormvast en stevig is. Nu zou de zool aangebracht kunnen worden maar dit gebeurt met behulp van twee componenten lijm omdat er twee verschillende materialen aan elkaar gelijmd moeten worden. Om de verbinding tussen de twee onderdelen te verbeteren wordt de onderkant van de overschoen ruw gemaakt. Hierdoor wordt de adhesie, de verbinding van lijm- en leermoleculen verbeterd. De zool zelf bestaat in dit geval uit PU (Polyurethan). Dit materiaal wordt in vorm gebracht door spuitgieten. Natuurlijk kiezen bedrijven ook voor andere materialen voor de zool zoals leer, hout of andere soorten kunststof.

Finishing

In de laatste stap worden nog de binnenzool en veters aangebracht en het paar schoenen in een doos verpakt.

Gereedschap

Stap Enkelstuksproductie Massaproductie
Onderdelen uit het leer halen Ponsapparatuur** Ponsapparatuur en lasernijmachine
Reduceren van materiaaldikte Splijtmachine Splijtmachine
Aan elkaar lijmen van onderdelen Lijmen van hand Lijmen van hand, door middel van een lijmmachine of verhitting
Gaten en zuivere kanten maken Ponsapparatuur Ponsapparatuur en lasernijmachine*
Schuine vlak maken Slijpmachine Slijpmachine en Lasersnijmachine*
Naaien Naaimachine Naaimachine
Achterkant versterken Verhittingsapparatuur Verhittingsapparatuur
Spijkers aanbrengen Knijpmachine Knijpmachine
Leer vormvast maken Stoommachine Stoommachine
Onderkant ruw maken Schuurpapier op draaias Schuurpapier op draaias
Zool produceren Lagen van leer op elkaar persen Kunststof spuitgieten
Zool en overschoen verbinden Zie: aan elkaar lijmen van onderdelen Zie: aan elkaar lijmen van onderdelen

'* Meestal worden alle processen in één stap uitgevoerd'

'** Ponsapparatuur omvat messen in verschillende maten en een ponsmachine'

Materialen

Overschoen

Overschoen.png

Gladleer, nubokleer, veloursleer: Leer schoen1.pngLeer schoen2.png

Kunstleer: Kunststof schoen.png

Stof: Stof schoen.png

Zool

Zool schoen.png

Kunststof (PU, TPU): Kunststof schoen.png

Leer: Leer schoen1.png

Voordelen

Massaproductie

  • Materialen goedkoop kopen
  • Invloed op oppervlakte en structuur van materiaal
  • Gereedschap in vergelijking met aantal stuks goedkoper
  • Meer modelvariaties mogelijk
  • Snellere productie
  • Het snel aanpassen van productseries mogelijk

Enkelstuksproductie

  • Aanpassingen van de schoen mogelijk voor speciale wensen
  • Kwaliteit van leer minder van belang, onzuiverheden in het materiaal kunnen worden verwerkt waar men het materiaal niet ziet, bijvoorbeeld aan de onderkant waar de zool zit
  • Meer keuzemogelijkheden voor gebruiker
  • Fouten tijdens de productie kunnen gecorrigeerd worden

Nadelen

Massaproductie

  • Materiaal mag geen onzuiverheden bevatten
  • Geen keuzemogelijkheden voor de gebruiker
  • Gasverbruik door lasersnijden

Enkelstuksproductie

  • Inkoop van duur materiaal
  • Duur gereedschap
  • Weinig modellen
  • Langere productiecyclen

Milieuaspecten

Vooral de materialen hebben invloed op de omgeving. Tijdens de productie van schoenen komen weinig stoffen in het milieu terecht die negatief invloed op de omgeving hebben omdat bijna alle machines met de hand bediend worden. Er zijn maar twee punten die tijdens de productie invloed op het milieu kunnen hebben: In de massaproductie wordt veel met de lasernijmachine gewerkt. Hierbij kunnen stoffen ontstaan die gevaarlijk voor de mens kunnen zijn. Het goed verwijderen van deze afvalstoffen is dus van belang. Ook tijdens het lijmen komen er door verdamping van de lijm stoffen in de lucht terecht die schadelijk voor de gezondheid kunnen zijn.

Maar tijdens de productie van de materialen zelf, zoals leer, ontstaan bijproducten die aan de omgeving vrijgelaten worden. Bijvoorbeeld: Zink, Cadmium, Aarsen und Chroom-III-zout, kleurresten, etc. Deze stoffen hebben invloed op het milieu. Voor meer informatie kijk hier.

Leveranciers en kenniscentra

Bronnen

Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Hulpmiddelen