Kleurstoffen

Uit Technotheek
Ga naar: navigatie, zoeken
Kleurstoffen
Kleurstoffen.jpg
Eigenschappen
Categorie: Materialen
Handelsnamen: Kleurstoffen en pigmenten
Originele auteur: Hanneke Weststeijn en Pauline Simons
Jaar: 2010
Wikipedia link: Dye
Pigment

Inhoud

Handelsnamen

Kleurmiddelen: kleurstoffen en pigmenten.

Beschrijving

Kleurmiddelen zijn stoffen die kleur geven aan een ander materiaal. Doordat ze deeltjes bevatten die bepaalde golflengten van het licht absorberen, krijgen ze een bepaalde kleur. Het geabsorbeerde licht wordt aan het oog onttrokken, het gereflecteerde licht wordt waargenomen als de kleur van het materiaal. Kleurmiddelen bestaan uit de twee hoofdgroepen kleurstoffen en pigmenten. Pigmenten kun je ook weer onderverdelen. Dit is te zien in onderstaand schema.
Kleurstoffen2.jpg
Een kleurstof is een kleurrijke vloeistof die opgelost kan worden in een materiaal. Een pigment is echter niet vloeibaar, het is meestal in poedervorm. Pigmenten lossen niet op in het materiaal maar moeten goed in een materiaal worden gemengd, samen met een bindmiddel. Het woord pigment komt van het Latijnse woord ‘pigmentum’ dat ‘verf’ betekent. Pigmenten worden veel gebruikt in de kunststofindustrie, daarom gaat de rest van deze datasheet over pigmenten.

Eigenschappen van pigmenten

Een pigment wordt op basis van een aantal eigenschappen geclassificieerd. Deze zijn:

  • Tint
  • Pigmentconcentratie
  • Kleurindex
  • Temperatuurbestendigheid
  • Licht- en weerechtheid

Leveringsvormen

Pigmenten worden aangeleverd in poedervorm. Een pigment is meestal synthetisch. Er bestaan verschillende tussenfabrieken die van de pigmenten masterbatches en pasta’s maken. Fabrieken die hun producten willen kleuren, krijgen de pigmenten vaak als halffabrikaat (pasta’s en masterbatches) aangeleverd.

Be- en verwerkingstechnieken

Om een pigment makkelijk te kunnen verwerken worden er pasta’s en masterbatches van gemaakt. Door halffabrikaten te gebruiken bij het kleuren van een materiaal kan de kleur beter verdeeld worden en worden ophopingen pigment vermeden. Een pasta is een stroperige massa met een hoge concentratie pigment. Deze wordt gemaakt om in koude procedures te kleuren. Een masterbatch is een vast kunststofbolletje met een hoge concentratie pigment. Het bestaat voor ongeveer 40% uit een drager, 20-60% uit een kleurmiddel/ additief en de rest wordt aangevuld met een vulmiddel. De drager die wordt gebruikt is meestal dezelfde kunststof als het grondstof van het eindproduct of een kunststof die dezelfde eigenschappen toont. Ze worden gebruikt om te kleuren tijdens warme procedures. Om deze reden zijn de eigenschappen van de drager van zeer groot belang. Bij een verschillende viscositeit en smelttemperatuur zullen de twee kunststoffen niet goed mengen.

Toepassingen

Pigmenten worden gebruikt om verschillende materialen te kleuren. Zo worden kunststoffen gekleurd door middel van masterbatches. Verf en inkt worden gekleurd met pasta’s. De meeste andere materialen kunnen niet direct gekleurd worden door de pigmenten omdat deze verwerkt worden bij een te hoge temperatuur waardoor de pigmenten kapot gaan. Ze worden daarom achteraf bewerkt met verf of inkt.

Voordelen

  • Organische pigmenten:
De kleur geeft niet af
Hoge brilliantie en tintsterkte
  • Anorganisch pigmenten:
De kleur geeft niet af
Goede temperatuursbestendigheid
Hoge licht- en weerechtheid
Lage neiging tot kromtrekken
Relatief goedkoop
  • Effect pigmenten:
Hebben een specifieke uitstraling

Nadelen

  • Organische pigmenten:
Bindmiddel nodig
Troebele kleur
Beperkte temperatuurbestendigheid
Slechte licht- en weerechtheid
Beïnvloed rekristalisatiegedrag
Erg duur
Lage dekkracht
  • Anorganische pigmenten:
Bindmiddel nodig
Troebele kleur
Lage tintsterkte
  • Effect pigmenten:
Hebben speciale bewerkingsmogelijkheden nodig

Milieuaspecten

In Nederland is het verboden zware metalen te gebruiken als pigment. Dit is voor de pigmentindustrie op economisch gebied ongunstig, omdat deze metalen vaak een sterke kleur hebben.

Leveranciers en kenniscentra

  • ColorTech B.V.
  • Akzo Nobel
  • Ciba
  • CPS Color
  • Peter Holland
  • HS Kunststoffen
  • Colorex Master Batch B.V.
Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Hulpmiddelen