Machinerichtlijn CE

Uit Technotheek
Ga naar: navigatie, zoeken
Machinerichtlijn CE
Ce.png
Eigenschappen
Categorie: Ontwerpinformatie
Originele auteur: Marijn Ambrosius en Gerben Groeneveld
Jaar: 2011
Wikipedia link: CE marking

Inhoud

Inleiding

Iedereen heeft de CE-markering wel eens op een product zien staan. CE staat voor ”Conformité Européenne”, wat kan worden gelezen als: ”in overeenstemming met de EG-richtlijnen”. De machinerichtlijn is een specifieke EG-richtlijn binnen de wetgeving voor het toepassen van de CE Markering. In de machinerichtlijn staan fundamentele eisen waar producten als machine’s en machineonderdelen aan moeten voldoen, om zo’n herkenbare CE-markering te krijgen. Een CE-markering is verplicht om het product te mogen verhandelen binnen de Europese Economische Ruimte (EER).

Beschrijving

Het belangrijkste doel van de CE-markering is de vrij verhandelbaarheid van producten binnen de EU door verminderen van het effect van de fysieke grenzen tussen de lidstaten. Een afgeleid doel, maar zeker niet minder belangrijk, is het gelijktrekken van de wettelijke eisen voor veiligheid, gezondheid en milieu binnen de EU. Hiermee wordt zowel veiligheid op het werk beoogd als bescherming van het publieke belang.
De CE-markering op een product laat zien dat de fabrikant of de importeur voor de EER de eisen voor veiligheid, gezondheid en milieu in acht heeft genomen. Deze eisen staan in zogenoemde EG-richtlijnen. De lidstaten hebben zich verplicht om deze eisen één op één in hun nationale wetgeving over te nemen. Op deze manier zijn alle wetgevingen op dit gebied in de gehele EU gelijkgetrokken (geharmoniseerd).

Toepassingen

De machinerichtlijn wordt toegepast op de volgende producten: machines; verwisselbare uitrustingsstukken; veiligheidscomponenten; hijs- en hefgereedschappen; kettingen, kabels en banden (dit zijn producten die zijn ontworpen en geproduceerd voor hijs- en hefdoeleinden als onderdeel van hijs- of hefmachines of van hijs- of hefgereedschap); verwijderbare mechanische overbrengingssystemen en niet voltooide machines.

Voor- en nadelen

(en hoe deze in de tijd de richtlijnen hebben aangepast) In de ‘prehistorie’ had ieder Europees land zijn eigen handelsregels. Dit was een dure grap, want voor elk land waarmee gehandeld werd, moest het product opnieuw worden beoordeeld onder de eigen wetgeving en vaak door een deskundig instituut.
Vanaf de oprichting werden voor de EG centraal richtlijnen opgesteld waaraan producten zouden moeten voldoen. Dit werd tot ongeveer 1987 voor de veiligheid van producten gehanteerd. Het veel te strakke keurslijf had meer nadelen dan voordelen en stond de productontwikkeling in de weg. Er werden teveel gedetailleerde technische eisen aan producten gesteld en ook moest de Europese raad voltallig instemmen met besluiten daaromtrent. Ook was er nog geen centraal beleid voor de productaansprakelijkheid. Dit pad werd in 1985 verlaten en de Oude Aanpak verdween.
De overstap naar een minder directe bemoeienis van de overheid met de details van producten heeft een geheel nieuw fenomeen in wetgeving mogelijk gemaakt. Nu dit grootste nadeel weg is, is er vrij handelsverkeer mogelijk van goederen binnen de Europese Economische Ruimte (EER). De basis daarvoor is het idee dat de grootste handelsbelemmeringen over veiligheidsaspecten gaan die op detailniveau teveel onderhandeling zouden vergen om overeenstemming te krijgen tussen alle lidstaten. Daarom zijn er voor verschillende productgroepen uitsluitend algemene eisen gedefinieerd in de zogenoemde Nieuwe Aanpak-richtlijnen (maar in niet mis te verstane bewoordingen) waarin elke lidstaat zich kan vinden. Het voldoen aan die eisen wordt uitgedrukt door het CE-teken op een product. Het voordeel van deze scheiding van richtlijnen is dat het toekennen van de CE markering sneller gaat en (dus) minder geld kost. Voor zoveel mogelijk producten zijn de verplichte nationale keuringsregimes in de gehele EER afgeschaft en moeten fabrikanten (of importeurs) er zelf voor zorgen dat ze aan de wettelijke eisen voldoen en dat bij problemen ook kunnen aantonen. Hiervoor is een systeem ontworpen dat kwaliteitsborging en beoordeling van de conformiteit met de EG-richtlijnen integreert.
CE-markering is zelfcertificatie, hetgeen vooral voor het MKB voordelig is. Alleen in bijzondere gevallen, zoals bij bepaalde gevaarlijke machines of bijvoorbeeld voor grote drukvaten moet verplicht een extern deskundige (een Notified Body) worden geraadpleegd die voor die aspecten het product keurt en een verklaring hiervoor afgeeft. De nationale overheden zorgen ervoor dat er steekproefsgewijs wordt gecontroleerd of de zaken serieus worden aangepakt. In Nederland, Voedsel en Waren Autoriteit en de Arbeidsinspectie.

Milieuaspecten

Binnen de EG Richtlijnen is er als vanzelfsprekend een aantal milieu gerelateerde richtlijnen aanwezig. Op 29 december 2009 trad de nieuwe machinerichtlijn 2006/42/EG in werking. Deze richtlijn bevat eisen om de gezondheid en de veiligheid van mensen te verzekeren. Over de bescherming van het milieu wordt met geen woord gerept. Dat is veranderd in de publicatie van de Richtlijn 2009/127/EG van 21 oktober 2009 met wijziging van Richtlijn 2006/42/EG met betrekking tot machines voor de toepassing van pesticiden. De bescherming van het milieu wordt expliciet opgenomen in de essentiële gezondheids- en veiligheidseisen (Art2. van de machinerichtlijn) en geldt voortaal als uitgangspunt.
Het blijft niet bij een principeverklaring, er worden ook concrete regels voor “het ontwerp en de bouw van machines voor de toepassing van pesticiden” in de machinerichtlijn ingevoerd. Zo moeten fabrikanten van deze machines een risicoanalyse uitvoeren waarin ze nagaan of er risico’s bestaan voor (onopzettelijke) milieuverontreiniging bij het gebruik van pesticiden. Bij de bouw van de machines moet met deze analyse rekening gehouden worden en lekken moeten te allen prijze vermeden worden.

Leveranciers en kenniscentra

NANDO is een overkoepelend orgaan van organisaties binnen Europa, die aangewezen en gecertificeerd zijn om producten te testen aan de toe te passen fundamentele eisen binnen de EG-richtlijnen. Wanneer de producten door een gestandariseerde risicoanalyse heen komen, zijn de organisaties binnen het NANDO tevens gecertificeerd om een CE-markering op het betreffende product aan te brengen.
Organisaties binnen het NANDO worden “Notified Bodies” genoemd. Alleen al binnen Nederland zijn bijna 70 van deze instanties. Deze organisaties kunnen verschillende certificeringen hebben voor het toetsen van producten aan fundamentele eisen binnen verschillende richtlijnen. Notified Bodies kunnen dan ook alleen een CE-markering afgeven voor producten die getest zijn aan richtlijnen waarvoor de instantie bevoegd is aan te testen.
Voorbeelden van dit soort Notified Bodies binnen Nederland, die ook kunnen testen aan de Machinerichtlijn, zijn DEKRA en DARE!!. Een totale lijst van de organisaties binnen NANDO in Nederland, is terug te vinden in de bronnenlijst.
Een Nederlands product kan overigens ook bij een gecertificeerde organisatie elders in de EER getest worden, deze organisaties zijn namelijk op dezelfde gronden gecertificeerd als de Nederlandse instanties.
Ook ná het aanbrengen van de CE-markering kan een product getest worden aan de fundamentele eisen. Deze controle gebeurt steeksproefgewijs door de Nederlandse Arbeidsinspectie en het VWA, de Voedsel en Waren Autoriteit. Wanneer een product bij controle niet blijkt te voldoen aan de fundamentele eisen, moet het product aangepast worden en kan dit de fabrikant een boete opleveren, de wet wordt op dat moment namelijk overtreden.

Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Hulpmiddelen