Merkenrecht

Uit Technotheek
Ga naar: navigatie, zoeken
Merkenrecht
Vorm wokkel.jpg
Eigenschappen
Categorie: Ontwerpinformatie
Originele auteur: Renée Heinen en Luuk Jansen
Jaar: 2010
Wikipedia link: Merkenrecht

Inhoud

Beschrijving en eigenschappen

Het woordmerk van Universiteit Twente
Het beeldmerk van NS
Het kleurmerk van Shell
De verpakking van DubbelFrisss
De verpakkingsvorm van Andrelon
De vorm van een wokkel
De lay-out in serie van Van Dale

Het merkenrecht is het recht dat wordt geregeld door het Benelux-verdrag inzake het Intellectuele Eigendom(BVIE). Dit is het recht dat bedrijven en instanties hebben op geregistreerde merkvormen bij het Benelux Bureau voor Intellectuele Eigendommen(B.B.I.E.) en bij eventuele internationale inschrijvingen. Een ingeschreven merk is een geregistreerd merk ofwel een gedeponeerd merk. Veel bedrijven geven dit in hun merknaam aan door een kleine ® (registered) achter de merknaam te plaatsen. Vrijwel alle merkvormen kunnen worden gedeponeerd (voor een volledige lijst zie ‘Toepassingen’). Deze merkvormen kunnen in 45 verschillende categorieën worden vastgelegd. Deze categorieën zijn groepen van dezelfde of bij elkaar horende producten(35 categorieën) of diensten(10 categorieën). Bijvoorbeeld: Categorie 1 is voor chemische producten en categorie 19 is voor bouwmaterialen. Het BBIE weigert geen enkel merk, tenzij het in strijd is met de goede zeden, misleidend is of niet onderscheidend is, bijvoorbeeld: prima pasta, voor een pastamerk is geweigerd omdat het niet onderscheidend genoeg is.
Het merkenrecht geeft bedrijven met een gedeponeerd merk het recht merkinbreuk tegen te gaan via de rechtstaat. Merkinbreuk kan op verschillende manieren plaatsvinden:

  • Het gebruik van een identiek merk voor dezelfde soort producten of diensten(piraterij);
  • Een overeenstemmend merk voor dezelfde soort producten (of diensten);
  • Het gebruik van een overeenstemmend merk voor andersoortige producten of diensten, hierbij moet dan wel sprake zijn van schadelijk gebruik;
  • En het gebruik van een overeenstemmend merk op een andere manier, bijvoorbeeld antireclame.


Een bedrijf met een gedeponeerd merk kan deze vormen van inbreuk aanvechten door juridische stappen te ondernemen. Of een merknaam overeenstemmend is kan over gediscussieerd worden, dit geldt ook voor de term soortgelijke producten. Bij twijfel beslist een rechter of er spraken is van merkinbreuk of niet. Als voorbeeld: in het verleden heeft een rechter chocolademelk en bier ooit wel als gelijksoortige producten beschouwd, maar sauzen en wijnen niet. Is een van de partijen het niet eens met de uitspraak van de rechter kan ertegen in hoger beroep gegaan worden. In Nederland is het hoogste gerechtshof de Hoge Raad, maar speciaal voor merkenzaken is er een nog hoger gerechtshof: het Benelux Gerechtshof.
Als er sprake is van merkinbreuk kan de rechter sancties opleggen. Afhankelijk van hoe er merkinbreuk gepleegd is kan de rechter sancties opleggen die variëren van het terugroepen van alle ‘inbreukmakende producten’ tot het betalen van boetes en schadevergoedingen aan het gedupeerde bedrijf.
Een bedrijf kan een registratie in het register van het BBIE op de volgende manieren kwijtraken:

  • Als het merk een soortnaam wordt(gebeurd vaak bij innovatieve producten) en de merkhouder hier niets tegen ondernomen heeft(bijvoorbeeld Jeep of Walkman);
  • Als binnen 5 jaar na registratie een merk niet gebruikt wordt (Als het bedrijf daarna het merk weer gaat voeren dan kan het bedrijf de registratie wel reactiveren);
  • Als het merkrecht na 10 jaar niet verlengd wordt.


Een ander bedrijf kan ook gebruik maken van een merkrecht als hier schriftelijk of mondeling toestemming voor is verleend door de merkhouder. Dit heet het gebruik van een merklicentie. Als er beslag gelegd wordt op spullen van een merkhouder, bijvoorbeeld bij een faillissement , valt het merkrecht ook onder het pandrecht. Dit kan dus in beslag genomen worden en eventueel gevoerd worden door het bedrijf dat er beslag op legt.
Het merkenrecht is voor ontwerpers vooral belangrijk voor diegene die een eigen bedrijf willen opstarten of opgestart hebben. Voor groeiende bedrijven is het essentieel dat ze niet in een merkengeschil terechtkomen. Bij winst voor de andere partij kunnen er zware sancties opgelegd worden die wellicht de ondergang van het bedrijf veroorzaken. Het is dus essentieel dat een merk goed gedeponeerd wordt bij het Benelux bureau voor intellectuele eigendommen. Bij de naamgeving van je bedrijf is het dus erg belangrijk om te zoeken naar een unieke naam en eventueel een uniek logo/beeldmerk.
Voor startende ontwerpers is het ook belangrijk om te weten welke toepassingen van het merkenrecht er allemaal zijn. Ontwerpers werken vaak aan nieuwe en unieke producten. Met name voor ontwerpbureaus is erg belangrijk om bijvoorbeeld de vorm van een product of verpakking vast te leggen.

Toepassingen

Het merkenrecht is van toepassing op merken in alle soorten en maten. De volgende merkvormen kan een merkrecht voor aangevraagd en aan verleend worden: woordmerken;

  • Logo’s/beeldmerken;
  • Kleurmerken(bijvoorbeeld het rood geel van Shell);
  • Klanken(bv. De tune van nationale Nederlanden);
  • Verpakking lay-out;
  • Verpakkingsvormen;
  • Vormen van producten;
  • Lay-out in serie (schapmerken);
  • Gebarenmerk (bv. De knippende vingers van Twix);
  • Slagzinnen/slogans (bv. Even Apeldoorn bellen);
  • Geurmerken (bv. Beroemde eau de toilette luchtjes).

Voordelen

  • Het gedeponeerde merk wordt beschermd door de rechtstaat.
  • Vrijwel alle merkvormen kunnen vastgelegd worden (zo lang je aan kan tonen dat het als merk opgevat kan worden).
  • Zaken als merkinbreuk kunnen bestraft worden met serieuze sancties.
  • Er kunnen veel meer rechten aan ontleend worden dan aan een handelsnaam.
  • Ook gelijkende merken kunnen als merkinbreuk beschouwd worden als een merk geregistreerd is bij het BBIE.

Nadelen

  • Een goed depot in het merkenregister kost een hoop tijd en moeite.
  • Een depot in het merkenregister kost veel geld.
  • Niet alle merknamen/vormen kunnen zondermeer geregistreerd worden.
  • Een goed depot vereist veel onderzoek naar mogelijke conflicterende merkregistraties.
  • Het hooghouden van een sterk merk kost heel veel geld. Dit kan voor een heel groot bedrijf al snel in de miljoenen euro’s lopen, per jaar.
  • Het merk bewaken is erg lastig(de markt is nooit waterdicht).
  • Het merk bewaken kost erg veel tijd en geld.
  • Het kan erg veel moeite kosten om aan te tonen wat er aan gedaan is om een merkvorm merkwaarde te geven.

Milieuaspecten

Milieuaspecten zijn op het merkrecht niet van toepassing.

Leveranciers en kenniscentra

  • B.B.I.E.: Benelux Bureau voor Intellectuele Eigendommen (Benelux)
  • O.H.I.M.: Office for Harmonization in the Internal Market (Europees)
  • W.I.P.O.: World Intellectual Property Organisation (wereldwijd)

Referenties

  • Merkenbureau Markeys bv Martijn Kamphuys, medewerker, gespecialiseerd in naamgeving van merken. Erna Nijlant, medewerker, gespecialiseerd in juridische geschillen m.b.t. het merkenrecht.
  • Website van het BBIE Informatie over het inschrijven van een merk en de juridische rechten van een gedeponeerd merk.
  • Website van de Kamer van Koophandel Informatie over het merkenrecht in zijn algemeen en het verschil tussen een handelsnaam en merkrecht
  • Riezebos, R. (1996). Hoofdstuk 9: Juridische bescherming van merken. Merken management (pp.205 - 233). Groningen: Wolters-Noordhof

Website met artikelen over geschillen m.b.t. het merkenrecht

Website met artikelen over geschillen m.b .t. het merkenrecht

Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Hulpmiddelen